Sayıştay, Bodrum Belediyesi’nin 2025 yılı denetim raporunu açıkladı. Raporda yasa ve yönetmeliklere uygun olmayan 29 bulgu paylaşıldı.
Rapora göre Belediyenin 4 milyar 506 milyon 611 bin 500,00 TL tutarındaki gelir tahminine göre, net tahsilat tutarı yüzde 95,90 oranında gerçekleşerek 4 milyar 321 milyon 784 bin 029 TL oldu. Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri (yüzde 157,30) ve diğer gelirler (yüzde 100,41) beklenenin üstünde, vergi gelirleri yüzde 71,70 oranında gerçekleşti. Sermaye gelirlerinde ise (yüzde 2,20) diğer kalemlere göre daha düşük bir oranda gerçekleşme yüzdesi bulunmakta.
Gider kalemleri arasında en büyük pay personel giderleri ile mal ve hizmet alım giderleri, faiz giderleri ve sermaye transferlerine ait.
29 BULGUYA YER VERİLDİ
Raporda mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulguların yer aldığı “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde yer verilen 4 bulgu şöyle;
BULGU 1: Zabıta Müdürlüğü ve Yapı Kontrol Müdürlüğü Tarafından Düzenlenen ve Belediye Encümenince Karar Verilen İdari Para Cezalarına İlişkin Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması- Zabıta Müdürlüğü ve Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından düzenlenen ve Belediye Encümeni kararlarıyla kesinleşen idari para cezalarının bir kısmının tahakkuk işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Yapılan incelemede, ilgili tahakkuk kayıtlarının yapılmaması sonucunda 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının mali tablolarda toplam 35 milyon 815 bin 689 TL eksik gösterildiği tespit edilmiştir.
BULGU 2: Taşınmaz Kayıtlarının Mevcut Durumu Yansıtmaması- Belediye mülkiyetinde bulunan taşınmazların envanter ve değerleme işlemleri ile cins tashihi işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle, mali tablolarda taşınmazlarla ilgili hesapların doğru bilgileri yansıtmadığı tespit edilmiştir. Taşınmazların envanter ve değerleme işlemleri ile cins tashihi işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle 2025 yılı bilançosunda yer alan 250 Arazi ve arsalar hesabı, 251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı, 252 Binalar hesabı, 257 Birikmiş amortismanlar hesabı ve 500 Net değer hesabı gerçek durumu yansıtmamakta olup, bu konudaki çalışmaların tamamlanması gerekmektedir.
BULGU 3: Varlıklara İlişkin Amortisman Ayırma İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Bulunması- Belediyenin bazı varlıkları için hiç amortisman ve tükenme payı ayrılmadığı, bazıları için de varlık tutarından fazla amortisman ve tükenme payı ayrıldığı görülmüştür. Kurum tarafından varlıklarından bazıları için hiç amortisman ve tükenme payı ayrılmaması veya varlık tutarından fazla ayrılması nedenleriyle 2025 yılı bilançosunda 257 Birikmiş amortismanlar (-) hesabında hataya neden olunmuştur. Kamu İdaresince bulgu konusu husus kabul edilmiş olup, gerekli çalışmalara başlanacağı belirtilmiştir.
BULGU 4: Personel Şirketine Yapılan Ödemelerin Dönemsellik İlkesine ve Tahakkuk Esasına Aykırı Olarak Muhasebeleştirilmesi- Belediye’nin kendi Personel Şirketine 2024 yılında yaptığı ödemelerin dönemsellik ilkesine ve tahakkuk esasına aykırı olarak ilgili oldukları yılda muhasebeleştirilmesi gerekirken, 2025 yılında giderleştirilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Yapılan incelemede, Bodrum Belediyesinin Personel Limited Şirketinden yapmış olduğu hizmet alımlarından 2024 Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ilişkin hakediş ödemelerinin ödeneği bulunmaması nedeniyle 2024 hesaplarında kayıt altına alınmadığı, söz konusu ödemelerin 2025 yılında 630 Giderler Hesabına borç ve 320 Bütçe Emanetleri Hesabına alacak, 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydı yapılarak aktarıldığı, 630 ve 830 Hesaplarına yapılan kayıtların toplam değerinin 658.450.643,92 TL olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu işlemlerin 2025 defter ve tablolarında yer alan 630 Giderler Hesabının toplam 658.450.643,92 TL ve yine 830 Bütçe Giderleri Hesabının 658.450.643,92 TL fazla görünmesine sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.
B. DİĞER BULGULAR- Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.
BULGU 1: Bazı Gelir Kalemlerinde Tahsilat Oranlarının Düşük Olması-Tahakkuku yapılan bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük olduğu görülmüştür.
BULGU 2: Ödenme Süresi Geçen Kira Alacaklarına İlişkin Hukuki Sürecin Başlatılmaması- Belediyenin mülkiyetinde yer alan taşınmazlardan kiraya verilenlerden bazılarının kira ödemelerinin zamanında yapılmadığı, ödeme süresi geçen kira alacakları için gerekli hukuki sürecin başlatılmadığı görülmüştür.
BULGU 3: Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuku Yapılmayan İşyerlerinin Bulunması- İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren bazı işyerlerine ilişkin çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği ve bu nedenle söz konusu verginin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
BULGU 4: Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması- Kamu idaresinin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsilinde eksiklikler bulunduğu görülmüştür.
BULGU 5: İlan ve Reklam Vergisi Tahakkuk Yapılmayan İşyerlerinin Bulunması- Belediye hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerlerinden bir kısmına ilişkin mükellefiyetin sağlanmayarak ilan ve reklam vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir.
BULGU 6: Bazı Mükelleflerin Şartları Sağlamadığı Halde İndirimli Emlak Vergisi Uygulamasından Faydalanması İndirimli (sıfır) emlak vergisi uygulamasından yararlanan bazı mükelleflerin mevzuatta belirtilen şartları taşımadığı halde söz konusu uygulamadan faydalandığı tespit edilmiştir.
BULGU 7: Belediye Sınırları İçinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşletmelerin Bulunması- Belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işletmeler bulunduğu ve bu işletmelerden alınması gereken işyeri açma izni harcının tahsil edilmediği görülmüştür.
BULGU 8: Ulusal Bayram Günlerinde Çalışan İşyerlerine İlişkin Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının Etkin Şekilde Tahakkuk ve Tahsil Edilmemesi- Belediye sınırları içerisinde ulusal bayram günlerinde faaliyet gösteren işyerlerinden alınması gereken tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcının sınırlı sayıda işyeri için uygulandığı ve bu kapsamda etkin bir denetim yapılmadığı görülmüştür.
BULGU 9: İşyeri Ruhsatı Bulunan Bazı Taşınmazlara İlişkin Emlak Vergisinin Mesken Tarifesi Üzerinden Alınması- İdare hizmet sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerlerinden bir kısmına ilişkin emlak vergisinin meskenlere uygulanacak oran üzerinden tarhiyat ve tahakkukunun yapıldığı görülmüştür.
BULGU 10: Gecekondu Fon Gelirlerinin Amacı Dışında Kullanılması- Kamu İdaresi tarafından gecekondu fonu kapsamında elde edilen gelirlerin ilgili mevzuata aykırı olarak cari harcamalarda kullanıldığı görülmüştür.
BULGU 11: Otopark Gelirlerinin Amacı Dışında Kullanılması- İdare tarafından tahsil edilen otopark bedellerinin amacına aykırı şekilde kullanıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede; 2025 yılı içerisinde İdare tarafından mevzuat kapsamında tahsil edilen otopark bedelleri için bankada özel bir otopark hesabı bulunmasına rağmen tahsil edilen tutarların söz konusu otopark hesabına aktarılmadığı, ilgililer tarafından yatırılan 514 milyon 670 TL tutarındaki otopark bedelinin tamamının idarenin diğer harcamalarında kullanıldığı belirlenmiştir.
BULGU 12: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisinin Takip ve Kontrolüne Yönelik Etkin Bir Mekanizma Kurulmaması- Bodrum Belediyesi sınırları içerisinde elektrik satışı yapan tedarik şirketleri tarafından beyan edilmesi gereken elektrik ve havagazı tüketim vergisine ilişkin olarak belediye tarafından etkin bir kontrol ve karşılaştırma mekanizmasının kurulmadığı görülmüştür.
BULGU 13: Bütçe Kanunu ile Belirlenen Avans Üst Sınırının Aşılması- İdare tarafından gerçekleştirilen ön ödemelerde 2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla belirlenen avans üst sınırının aşıldığı görülmüştür.
BULGU 14: Kamu Kurum ve Kuruluşu Niteliğinde Olmayan Elektrik Dağıtım Şirketine Taşınmaz Tahsisi Yapılması- İdarenin, mülkiyetinde bulunan muhtelif taşınmazların trafo yeri olarak kamu şirketi olan Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) üzerinden özel şirket olan Aydem Elektrik Perakende Satış AŞ'ye iz bedeli ile tahsis edildiği görülmüştür.
BULGU 15: Mali Kaynaklarının Kamu Sermayeli Bankalarda Değerlendirilmemesi- Belediyeye ait nakit kaynaklarının bir kısmının Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak özel bankalarda hesap açılarak değerlendirildiği görülmüştür.
BULGU 16: Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde; Sözleşme Konusu Olmaması Gereken Konularda Düzenlemeler Yapılması- Belediye ile yetkili sendika arasında akdedilen sosyal denge tazminatı sözleşmesinde, mevzuata aykırı olarak sözleşmenin konusuna girmeyen düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.
BULGU 17: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İçin Yapılan Ödemelerin İlgili Bütçe Tertibine Kaydedilmemesi- İdare tarafından personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesi kapsamında belediye şirketine yaptığı ödemelerin ilgili bütçe tertiplerine kaydedilmediği görülmüştür.
BULGU 18: Belediye İşçilerinin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkin Tedbirlerin Alınmaması- Belediye kadrolu ve hizmet alımı kapsamındaki işçilerinin bir kısmının yıllık ücretli izinlerini zamanında ve düzenli olarak kullanmadığı, biriken izinlerin ise işçilerin emeklilik talebi sırasında toplu izin ücreti olarak ödenmesi nedeniyle İdareye ek mali külfet oluşturduğu görülmüştür.
BULGU 19: Belediyenin ve Belediye Personel Şirket Çalışanlarının Çeşitli Kurum ve Kuruluşlarda Uzun Süreli Geçici Görevlendirilmesi- Belediyenin kadrolu ve hizmet alımı kapsamındaki işçilerinden yirmi üçünün bazı kamu kurum ve kuruluşları ile Belediye Spor Kulübünde geçici görev kapsamında uzun süreli olarak görevlendirildiği görülmüştür.
BULGU 20: Belediyece Personel Çalıştırılmasına Dayalı Doğrudan Hizmet Alımı Sözleşmesi Kapsamı Dışında Personel Çalıştırması- Belediyenin personel çalıştırılmasına dayalı doğrudan hizmet alımı işine ilişkin imzalanan sözleşme kapsamı dışında başka şirketinden personel istihdam ettiği görülmüştür.
BULGU 21: Vekaleten Görevlendirmenin Genel ve Sürekli Bir Personel Atama Yöntemi Olarak Kullanılması- Belediye teşkilatında yer alan müdürlüklerin büyük bir kısmının vekaleten yürütüldüğü görülmüştür.
BULGU 22: Mevzuatta Öngörülen Şartları Taşımayanların İlgili Unvan ve Kadrolara Atanması- Belediyenin zabıta hizmetlerinde, kadrolu işçilerin yanı sıra, Belediye şirketlerinden doğrudan hizmet alım yoluyla istihdam edilen personel ile yine sermayesi belediyeye ait olan ancak personel hizmeti vermeyen şirkette istihdam edilen kişilerin çalıştırıldığı görülmüştür.
BULGU 23: Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmesinin Süresiz Olarak Yapılması- Bodrum Belediyesi ile Bodrum Belediyesi Personel Anonim Şirketi arasında imzalanan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesinin süresiz olarak düzenlendiği görülmüştür.
BULGU 24: Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Olmadan Bütçe Ödeneğinin Yüzde On Limitinin Aşılması- Doğrudan temin usulü ile yapılan mal alımlarında, bu amaçla bütçeye konulan ödeneklerin yüzde 10’unu aşmasına rağmen, aşan kısım için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür. Yapılan incelemede; mal alımları için 2025 yılı bütçesinde 373.386.300,00 TL ödenek öngörülmüş olup %10 sınırı 37.338.630,00 TL olmasına rağmen, yılı içerisinde doğrudan teminle alınan mal alımı tutarının 87.395.378,568 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu tutar, ayrılan toplam ödeneğin %23,41'ine karşılık gelmektedir. Mal alımlarında ödeneklerin %10'unu aşan 50.056.748,56 TL'lik kısım için Kamu İhale Kurumu'ndan uygunluk görüşü alınması gerekirken, bu görüş alınmadan alım yapıldığı görülmüştür.
BULGU 25: Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesine Uygun Olmayan Harcamaların Bulunması- Kurumun tören ve tanıtıma dair muhtelif harcamalarında Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nde yer alan hükümlere uyulmadığı görülmüştür. Yapılan incelemede; İdare tarafından 2025 yılı içinde uluslararası toplantılar ve milli bayramlar haricinde; organizasyonlar için yaptığı harcamalar, muhtelif hediyelik alımları düğün, tören ve açılışlara gönderilmek üzere çiçek alımı, yeni yıl kutlama tanıtımı gibi resmi bayram olmayan günlere ait ilan hizmeti alındığı görülmüştür. Belirtilen harcamalar anılan tasarruf Genelgesine aykırılık teşkil etmektedir.
